Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc cho HS tham gia các hoạt động trải nghiệm có ý nghĩa quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học, góp phần phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HS. Thông qua những nhiệm vụ học tập gắn với thực tiễn, các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn được trực tiếp thực hành, quan sát, khám phá, trao đổi và vận dụng những điều đã học để giải quyết các vấn đề gần gũi trong cuộc sống.
Đặc biệt, với các nội dung khoa học tự nhiên, các hoạt động trải nghiệm tạo điều kiện để HS tự mình kiểm chứng những dự đoán, phát hiện đặc điểm của sự vật, hiện tượng và từng bước hình thành kiến thức. Trên tinh thần đó, trong quá trình khám phá bài học “Hỗn hợp và dung dịch”, các em được tham gia trải nghiệm với chủ đề “Em là nhà khoa học nhí”, tự tay chuẩn bị nguyên liệu để thực hiện các thí nghiệm đơn giản.
Từ những nguyên vật liệu gần gũi như nước, muối, đường, hạt tiêu, HS lần lượt thử nghiệm việc hòa trộn các chất (trộn muối với tiêu, hoà muối vào nước) và dự đoán kết quả xảy ra. Đồng thời, qua quan sát các hiện tượng sau thí nghiệm, các em lần lượt khám phá được những sự thay đổi/ giữ nguyên tính chất của các chất, từ đó rút ra được đặc điểm ban đầu của hỗn hợp và dung dịch.
Các nhóm tự tay thực hiện thí nghiệm và ghi chép kết quả
Dưới sự hướng dẫn của GV, qua quá trình cùng thảo luận, so sánh kết quả giữa các nhóm, HS có cơ hội rèn luyện khả năng quan sát, tư duy khoa học, năng lực hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Đại diện nhóm báo cáo kết quả thí nghiệm
Đặc biệt, việc trực tiếp thao tác với các nguyên liệu quen thuộc giúp HS nhận ra mối liên hệ giữa kiến thức trong sách giáo khoa với những hiện tượng diễn ra hằng ngày. Những khái niệm tưởng chừng khó hình dung trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn khi các em được tự tay thực hiện, quan sát và tự rút ra nhận xét. Từ đó, niềm hứng thú với môn học được khơi dậy, tinh thần tìm tòi, khám phá và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn cũng từng bước được hình thành.
Sản phẩm của học sinh sau hoạt động trải nghiệm
Những trải nghiệm nhỏ hôm nay đều góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê học hỏi, tìm tòi, sáng tạo và từng bước phát huy khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống, khơi mở tư duy khoa học trong mỗi HS. Với định hướng đó, trường Tiểu học An Đồng tiếp tục chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm thiết thực, “học đi đôi với hành”, tạo ra những môi trường học tập mở, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển phẩm chất và năng lực của HS.